اختصاص یک سوره مستقل به لقمان، نشاندهنده جایگاه ممتاز «حکمت» در اندیشه قرآنی است و بر اهمیت منش و رفتار لقمان، به عنوان تجلی عینیِ حکمت در عرصه انسانی، تأکید میورزد. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و با بهرهگیری از منابع تفسیری و روایی، به بررسی مسیرهای دستیابی به حکمت، با تمرکز ویژه بر شخصیت و سبک زندگی لقمان حکیم میپردازد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که از منظر قرآن، حکمت صرفاً به معنای دانش نظری یا مهارت ذهنی نیست؛ بلکه بیانگر یک واقعیت وجودی و یک اشراق الهی است که انسان از طریق آن به بصیرت عمیق، عقلانیت اخلاقی، و توانایی تصمیمگیری متوازن و عادلانه دست مییابد. بررسی آیات قرآن و روایات مربوط به لقمان آشکار میسازد که دستیابی وی به حکمت، حاصل یک فرآیند تکوینی و تدریجی بوده است که زیربنای آن، توحید، شکرگزاری آگاهانه نسبت به نعمات الهی، تواضع، پرهیز از تکبر و خودشیفتگی، صبر در برابر شداید، دوری از امور بیهوده و التزام عملی به فضایل اخلاقی بوده است. بر اساس تحلیلهای ارائهشده، نتیجه نهایی این مطالعه آن است که در اندیشه قرآنی، حکمت صرفاً یک موهبت ناگهانی یا محض نیست؛ بلکه فرآیندی پویا و تعلیممحور است که از طریق ایمان، عمل صالح، انضباط اخلاقی و تزکیه نفس محقق میگردد.
"## Ibn al-Athir, ʿIzz al-Din Abu al-Hasan ʿAli ibn Mohammad. (n.d.). Al-Kamil fi al-Tarikh. Beirut: Dar Sader. ## Ibn Kathir al-Dimashqi, Ismaʿil ibn ʿUmar. (1407 AH). Tafsir al-Qur’an al-ʿAzim. Beirut: Dar al-Kutub al-ʿIlmiyyah. ## Ibn Manzur, Mohammad ibn Mukarram. (n.d.). Lisan al-ʿArab. Beirut: Dar Ihya al-Turath al-ʿArabi. ## Ibn Wardi, ʿUmar ibn Muzaffar. (1419 AH). Tarikh Ibn al-Wardi. Bei
علائی,فائزه و طهماسبی بلداجی,اصغر . (1405). واکاوی راه های رسیدن به حکمت با بررسی شخصیت لقمان حکیم از منظر قرآن و روایات. آموزههای اهلبیت علیهم السلام, 4(1), 67-86. doi: 10.22034/jatj.2026.584125.1093
MLA
علائی,فائزه , و طهماسبی بلداجی,اصغر . "واکاوی راه های رسیدن به حکمت با بررسی شخصیت لقمان حکیم از منظر قرآن و روایات", آموزههای اهلبیت علیهم السلام, 4, 1, 1405, 67-86. doi: 10.22034/jatj.2026.584125.1093
HARVARD
علائی فائزه, طهماسبی بلداجی اصغر. (1405). 'واکاوی راه های رسیدن به حکمت با بررسی شخصیت لقمان حکیم از منظر قرآن و روایات', آموزههای اهلبیت علیهم السلام, 4(1), pp. 67-86. doi: 10.22034/jatj.2026.584125.1093
CHICAGO
فائزه علائی و اصغر طهماسبی بلداجی, "واکاوی راه های رسیدن به حکمت با بررسی شخصیت لقمان حکیم از منظر قرآن و روایات," آموزههای اهلبیت علیهم السلام, 4 1 (1405): 67-86, doi: 10.22034/jatj.2026.584125.1093
VANCOUVER
علائی فائزه, طهماسبی بلداجی اصغر. واکاوی راه های رسیدن به حکمت با بررسی شخصیت لقمان حکیم از منظر قرآن و روایات. آموزههای اهلبیت علیهم السلام. 1405;4(1):67-86 (In English). doi: 10.22034/jatj.2026.584125.1093