آموزه‌های اهل‌بیت علیهم السلام

آموزه‌های اهل‌بیت علیهم السلام

جایگاه شفاعت اهل بیت (ع) در پرتو مبانی قرآنی و سنت نبوی: مطالعه تطبیقی ​​حدیثی و کلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دکتری شیعه شناسی، مدیر و عضو هیات علمی مرکز پژوهشی امام مبین، ایران.
چکیده
پژوهش حاضر به تبیین جایگاه محوری شفاعت اهل بیت (ع) در منظومه اعتقادی اسلامی، با تمرکز بر مبانی قرآنی و روایات مشترک (شیعه و سنی) می‌پردازد. این مطالعه با روش تحلیلی-توصیفی و مقایسه‌ای، ضمن تعریف شفاعت به عنوان واسطه‌گری مأذون برای تجلی رحمت الهی، به جمع‌بندی دقیق آیات نافی و مثبت شفاعت می‌پردازد. نتیجه تحلیل آیات (مانند بقره/۲۵۵ و انبیاء/۲۸) نشان می‌دهد که نفی شفاعت در قرآن مطلق نبوده، بلکه صرفاً متوجه شفاعت استقلالی و غیر مأذون است. این پژوهش، نفی مطلق شفاعت را با استناد به تعارض آن با نص صریح قرآن (استثناء 'إِلَّا بِإِذْنِهِ') و سنت قطعی نبوی (حدیث شفاعت کبرا) باطل می‌داند. در ادامه، با استناد به حدیث شفاعت کبرا (متفق‌علیه)، حدیث ثقلین، و آیات عهد الهی (مریم/۸۷)، جایگاه اهل بیت (ع) به عنوان مصادیق اصلی شفیعان مأذون پس از پیامبر اکرم (ص) تبیین می‌شود. همچنین، تمایز میان دیدگاه جمهور اهل سنت (جواز توسل و عدم شرک) و دیدگاه سلفی/وهابی (شرک در عبادت) در خصوص درخواست شفاعت، مورد بررسی قرار گرفته و شرایط شفاعت‌شوندگان بر اساس روایات (حفظ اصل ایمان و پرهیز از سبک شمردن نماز) ذکر می‌گردد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

دوره 2، شماره 4
زمستان 1403
صفحه 49-58

  • تاریخ دریافت 25 مهر 1404
  • تاریخ پذیرش 30 بهمن 1403
  • تاریخ اولین انتشار 01 اسفند 1403
  • تاریخ انتشار 01 اسفند 1403