آموزه‌های اهل‌بیت علیهم السلام

آموزه‌های اهل‌بیت علیهم السلام

«الگوپذیری از پیامبر اکرم(ص) در عصر مدرن: بازتعریف سیره نبوی در چارچوب اصول اخلاقی و اجتهاد»

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشیار گروه معارف اسلامی، واحد یادگار امام خمینی (ره) شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
چکیده
در عصر حاضر، با تغییرات سریع در شرایط اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی، پرسش از نحوه الگوپذیری انسان معاصر از پیامبر اکرم(ص) به یکی از چالش‌های بنیادین در تفکر اسلامی تبدیل شده است. این مقاله به بررسی شیوه الگوپذیری از پیامبر در جهان معاصر می‌پردازد و استدلال می‌کند که با وجود تفاوت شرایط تاریخی، امکان الگوگیری از سیره نبوی از طریق درک اصول کلی و ارزش‌های اخلاقی و انسانی فراهم است. در این راستا، دو پیش‌فرض بنیادین مطرح می‌شود: همه‌جانبه‌بودن دین و عمومیت و جاودانگی شریعت اسلامی. این دو پیش‌فرض، امکان استمرار ارتباط بین تعلیمات دینی و نیازهای متغیر زمان را توجیه می‌کنند. مقاله با استناد به دیدگاه‌های شهید مرتضی مطهری، بین نیازهای ثابت و متغیر انسان تمایز قائل شده و نشان می‌دهد که اسلام با تکیه بر اصول کلی و ارزش‌های اخلاقی، از طریق فرایند اجتهاد و تطبیق هوشمندانه این اصول با شرایط زمان، به نیازهای جدید پاسخ می‌دهد. همچنین، رویکردهای مختلف در فهم متون دینی — از جمله نظریه‌های سمانتیک، کل‌گرایی روش‌شناختی و روش تعاملی — برای تبیین نحوه استخراج اصول اخلاقی از قرآن و سیره پیامبر(ص) مورد بررسی قرار می‌گیرد. در نهایت، مقاله تأکید می‌کند که الگوی پیامبر(ص) نه در تقلید سطحی از جزئیات زندگی او، بلکه در تأسی از روش عقلانی، اخلاقی و انسانی او در مواجهه با چالش‌های زمان است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


دوره 2، شماره 3
پاییز 1403
صفحه 110-126

  • تاریخ دریافت 19 مرداد 1404
  • تاریخ بازنگری 20 مرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 20 مرداد 1404
  • تاریخ اولین انتشار 20 مرداد 1404
  • تاریخ انتشار 11 آذر 1403