آموزه‌های اهل‌بیت علیهم السلام

آموزه‌های اهل‌بیت علیهم السلام

برنامه راهبردی قرآن در تمدن سازی جهانی با تأکید بر آیه «مُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ»

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 پژوهشگر مرکز پژوهشی بین المللی امام مبین.
2 کارشناسی ارشد فلسفه اسلامی و مدرس جامعه المصطفی ص العالمیه.
چکیده
یکی از مهم ترین اصول اسلام برای استقرار تمدن جهانی، دستور «تألیف القلوب» نسبت به غیر مسلمانان است. این دستور دینی که ریشه در قرآن دارد، مسلمانان را تشویق می کند که نسبت به غیر مسلمانان مهربانی و خیرخواهی کنند. اگرچه این اصل، به‌ویژه در رابطه با زکات، در زمره حکم ثانویه قرار می‌گیرد، اما این قابلیت را دارد که چارچوبی راهبردی برای توسعه تمدن جهانی باشد. هدف از این دستور بدیع و عمیق قرآن، تقویت محبت و تفاهم در میان غیر مسلمانان نسبت به اسلام بود. ماهیت این حکم این است که خداوند به مسلمانان دستور می دهد که بخشی از دارایی های خود را که به سختی به دست آورده اند برای بهبود رفاه غیر مسلمانان اختصاص دهند. بی شک جامعه ای که آرزوی دستیابی به تمدن پیشرفته و پیشرفت فکری را دارد، باید از ارزش های اصلی مانند عدالت اجتماعی، صلح، امنیت، آرامش معنوی و برابری حمایت کند. بدون این ارزش های اجتماعی بنیادی، تحقق یک تمدن توسعه یافته و پیشرفت فکری دست نیافتنی باقی می ماند. این پژوهش بر اهمیت پذیرش حکم تسلی قلوب غیر مسلمانان به عنوان سنگ بنای تمدن سازی تاکید دارد. برای گسترش کاربرد این اصل بر غیر مسلمانان و ادغام آن در زمینه های اجتماعی گوناگون، توجیه منطقی و فقهی ضروری است. در نتیجه، ارجاع به روش شناسی های مختلف فقهی، مانند استدلال قیاسی، ضروری می شود. امکان اجرای این دستورالعمل در دوران مدرن از طریق شواهد روایی بررسی و تأیید می‌شود و نشان می‌دهد که اصل اولیه نسبت به غیر مسلمانان «تألیف القلوب» در دوران معاصر باقی مانده است. شاید ابعاد اجتماعی این حکم و ارتباط آن با تمدن سازی جهانی مؤید پیوند مستقیم آنها باشد. آشتی قلوب، به عنوان یک برنامه راهبردی که در قرآن برای تعامل با غیرمسلمانان بیان شده است، از مجموعه ای از اصول اجتماعی، از جمله صلح طلبی، نوع دوستی، همزیستی مسالمت آمیز، و اصلاحات نشأت می گیرد - ارزش هایی که دغدغه های اساسی برای بشریت در عصر مدرن است. 
کلیدواژه‌ها

دوره 2، شماره 1
خرداد 1403
صفحه 81-101

  • تاریخ دریافت 22 آبان 1403
  • تاریخ بازنگری 26 آبان 1403
  • تاریخ پذیرش 25 آبان 1403
  • تاریخ اولین انتشار 25 آبان 1403
  • تاریخ انتشار 12 خرداد 1403